پیوندترین پیوند، صنعت نفت و بخش خصوصی/ نگاهی به طرح توسعه ۲۸ مخزن مناطق نفت‎خیز جنوب

در میان اخبار روز میهن عزیزمان، خبری مهم دیده می شود که شاید کمتر از اهمیت و کارکردش مورد توجه قرار گرفته است. یک طرح فوق کلان که از نظر من، تاثیر شگرفی بر آتیه صنعت نفت، توسعه بخش خصوصی کشور و اشتغال جوانان این مرز و بوم دارد. نگاهی دقیق تر بر این طرح، نویدبخش حرکتی بزرگ در راستای توسعه بوده و این قالب نوین قراردادی که به قراردادهای عملیات محور معروف شده ، تضمین کننده­ی پایداری تولید و بقای بخش خصوصی به عنوان بال دوم اقتصاد ایران است. همه ی ابعاد این طرح، روشن و صدالبته، روشن کننده ی مسیری است که فارغ از هرگونه سوگیری، نشاط­بخش تعامل طرفین است.بی شک،  می توان طرح نگهداشت و افزایش توان تولید 28 مخزن شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب را از نتایج قابل توجه عزم ملی در مقابله با تحریم های تحمیلی بر علیه اقتصاد کشور دانست.

در نگاه اول، نرخ افزایش 341 هزار بشکه ای نفت طی دو سال از آغاز طرح با توسعه 28 مخزن در چارچوب مدل جدید قراردادی عملیات محور، کانون توجه را متوجه خود ساخته و اجرای پروژه های بزرگی را در فراسوی آن منعکس می کند. شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب اعلام کرده است که اعتبار مورد نیاز برای توسعه این 28  مخزن حدود 4.6 میلیارد دلار تخمین زده می شود واین حجم سرمایه گذاری یعنی اشتغال و اشتغال یعنی توسعه و امید به آینده که از بروز آسیب های اقتصادی و اجتماعی بی شماری در استان خوزستان و استانهای اطرافی که در گستره ی این طرح قرار دارند، پیشگیری می شود.

این طرح ابتکاری ، توسط شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب در سال 1395 ارائه گردید که شرکت ملی نفت ایران پس از صدور مجوز توسعه 27 مخزن در قالب قراردادهای عملیات محور توسعه میدانی به نام قلعه نار را در دستور کار طرح قرار داد. از 26 بسته سرمایه گذاری تدوین شده، 6 بسته، نهایی و با ارزش 4400 میلیارد تومان به امضا رسید. بدین ترتیب، توسعه مخزنهای منصوري آسماري و رامشیر به شركت اويك و مخازن گچساران خامی، لالی آسماری، کبود و نرگسی به ترتیب به شرکتهای  ملی حفاری ایران، پتروگوهر فرا ساحل کیش، حفاری و اکتشاف انرژی گستر پارس و حفاری دانا واگذار گردید.

همانگونه که در ابتدای این یادداشت اشاره شد، افزایش توان تولید به میزان 341 هزار بشکه، شامل اجرای پروژه های عظیمی می شود و این پروژه ها شامل انجام 100 پروژه سطح الارضی، حفاری 282 حلقه چاه جدید، تعمیر 143 حلقه چاه و انجام 165 عملیات انگیزشی بر روی چاه ها می باشند.

حالا کمی به تشریح طرح می پردازیم و در این شرح تفاوت طرح با سایر طرح ها نمود پیدا خواهد کرد. مهندس احمد محمدی در مصاحبه ای گفته بود که پیش از این پروژه ها به صورت بخش بخش به پیمانکاران واگذار می شد اما  در مدل جدید قراردادهای نفتی، یک طرح جامع و یکپارچه توسعه ی مخزن ، یکجا به یک پیمانکار بزرگ واگذار و آن پیمانکار همه ی اقدامات و عملیات توسعه مخزن را با مسئولیت اجرایی و بخش قابل توجهی را با آورده مالی خود اجرا می کند.  کارفرما که شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب ات، بجز نظارت بر روند کمی و کیفی کار، هیچ مسئولیتی در تامین کالا وعملیات اجرایی زیرپروژه ها ندارد . منظور از زیر پروژه، همان بخش بخش شدن طرح است؛ احداث جاده های دسترسی، احداث خطوط لوله، اجرای موقعیت دکل، تامین کالا و غیره  را پیمتانکار اصلی به پیمانکاران فرعی واگذار می کند، البته  با رعایت لیست مجاز تامین کنندگان و سازندگان.

با یک برآورد ساده می توان به این نتیجه رسید که پیمانکاران  برای هر دکل بیش از دویست نفر  نیروی انسانی را جذب کرده و  صدها نفر در دیگر زیر پروژه ها به کارگرفته می شوند حال اینکه بازوی توانمند سازندگان داخلی کالای صنعت نفت نیز با جذب نیروهای بیشتر در راتای تامین نیازهای طرح، توانمندتر خواهد شد.

 نکته جالب توجه و بسیار مهم این طرح ، تخصیص 4 درصد ارزش هر قرارداد است که کارفرما متعهد گردیده برای طرح های اولویت دار منطقه اعم از مقابله با ریزگردها، تقویت زیر ساختها ، آموزش و غیره است. این یکی از مهمترین بندهای قرارداد بوده و نمی توان تصور کرد که این اعتبار، چه مشکلاتی از مشکلات عمومی مردم را مرتفع خواهد ساخت.

 در آینده و پس از اجرای طرح، مجموعا روزانه حدود  600 هزار بشکه افزایش تولید محقق خواهد شد ، یعنی بیش از 300 هزار بشکه افزایش و حدود  300 هزار بشکه بصورت صیانتی بر ظرفیت تولید افزوده خواهد شد.

خبرها حاکی از این است که 7 بسته قراردادی دیگر  نیز در آستانه اجر قرار گرفته است. مخازن اهواز14، رامين، مارون25 ، مارون14، منصورآباد، سياهمكان و زيلايي در گستره عملیاتی شرکت های بهره برداری نفت و گاز کارون، مارون، گچساران و مسجدسلیمان وارد فاز عملیاتی طرح خواهند شد. شركت قشم و شركت مارون كاران برنده مناقصه بسته اهواز 14، شركت پرشيا برنده مناقصه بسته رامين، شركت تنكو برنده مناقصه بسته مارون 25، شركت حفاري شمال برنده مناقصه مارون 14، شركت پترو ايران برنده مناقصه بسته منصورآباد، شركت پاسارگاد برنده مناقصه بسته سياهمكان و شركت گلوبال پتروتك كيش به عنوان برنده مناقصه بسته زيلايي معرفي گردید.

این مشارکت و تعامل اعتماد محور بین صنعت نفت و بخش خصوصی، درگاهی است به سوی توسعه پایدار و حصول اطمینان از تامین و تضمین اقتصاد کشور. سایر صنایع بالا، میان و پایین دستی نیز می توانند با طرح و توسعه ی ایده های مشابه علاوه بر استفاده از تجربه ی ارزشمند هر دو بخش فعال در طرح 28 مخزن، جریان صنعتی و حوزه ی فعالیت خود را پویا سازی کرده و دستاوردهای نهفته در این تیپ طرح ها بهرمند گردند.

به مدیران و تصمیم سازان طرح 28 مخزن مناطق نفتخیز جنوب پیشنهاد می شود که بخشی از اعتبار مصوب برای اجرای پروژه های اولویت دار را  در کنار توسعه ی زیر ساختهای فرهنگی، آموزشی و عمرانی، به بخش گردشگری اختصاص یابد، چراکه بخش گردشگری می تواند رونق غیر قابل تصوری را برای مناطق مورد نظر به همراه داشته باشد.

مدیر مسوول /آرام رشوند آوه