ناگفته‌هایی از آلبلاغ؛جابجایی ۶۰۰ میلیارد تا حفره ۲۰۰ متری

مسئول نظام مهندسی معدن خراسان شمالی به تشریح شرایط معدن آلبلاغ اسفراین پرداخت و گفت: طبق برآوردها ۶۰۰ میلیارد تومان پول به واسطه این معدن جا به جا شده است.

به گزارش” آوای صنعت ”، حواشی پیرامون معدن آلبلاغ اسفراین روز به روز بیشتر و بیشتر می شود به حدی که متأسفانه طی روزهای اخیر بر اثر درگیری مسلحانه یک نفر جان خود را از دست داد؛ این در حالی است که مسئولان استانی بارها و بارها وعده استقرار تیم حفاظتی را در محل داده اند.

با این حال همچنان معدن آلبلاغ در تیتر اول اخبار خراسان شمالی قرار دارد و مشخص نیست چه زمانی بناست این حواشی به اتمام برسد.

علاوه بر اظهارات مسئولان مختلف استانی و ملی، موارد کارشناسی فراوانی نیز پیرامون این معدن وجود دارد که برای بررسی آن با مهدی سجادی، کارشناس حوزه معدن از خراسان شمالی که مسئولیت نظام مهندسی معدن استان را نیز برعهده دارد به گفتگو نشستیم.

سابقه معدن آلبلاغ به کجا باز می گردد؟

معدن آلبلاغ اسفراین از معادن قدیمی بوده که شواهد نشان می دهد حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ سال پیش نیز به صورت بومی و محلی از آنجا برداشت ماده معدنی صورت می گرفته اما چون قیمت روی و سرب پایین بوده صرفه اقتصادی نداشته؛ با این حال از سال ۹۵ به بعد با افزایش قیمت ها گروه کوچکی برداشت غیرمجاز از این معدن را آغاز کرد و به دلیل عدم نظارت تعداد افراد حاضر در منطقه روز به روز بیشتر شد و به هزار نفر نیز رسید.

وضعیت فعلی معدن چطور است؟

معدن منطقه آلبلاغ کاملاً صعب العبور بوده و فقط سه معبر اصلی برای عبور و مرور دارد که اگر این مسیرها از روز اول بسته می شد مشکلات فعلی به وجود نمی آمد؛ اما در طول این سه سال که برداشت های غیرمجاز اتفاق می افتاد اراده ای برای بستن این معابر نبود.

طبق برآوردها تاکنون ۱۰۰ هزار تن ماده معدنی از آلبلاغ برداشت شده که با توجه به قیمت آن حدود ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار مالی جابجا شده است. در این بین عده ای کارگر استفاده های حداقلی و برخی از دلالان سودهای کلان بردند.

درگیری اخیر در معدن باعث شد مسئولان از خواب زمستانی بیدار شوند و به صورت جدی تر به مقابله با برداشت های غیرمجاز بپردازند و اکنون نیروی انتظامی در آن محل مستقر و پس از پاکسازی، منطقه را به شرکت حفاظتی واگذار کرد. طبق اطلاعات به دست آمده برداشت غیرمجاز فعلاً به پایان رسیده اما به نظر می رسید باید جان یک نفر گرفته می شد تا مسئولان به فکر بیفتند.

حفاران غیر مجاز، با موتور برقی، بیل و کلنگ حدود ۲۰۰ متر حفاری کرده اند و از آن جایی که منطقه بر روی گسل قرار دارد امکان ریزش معدن وجود دارد و به همین دلیل بوده که تاکنون هفت نفر در آنجا جان باختند.

در دو و سه هفته اخیر برداشت کنندگان منطقه آلبلاغ به معادن دیگر منطقه هجوم بردند. معادنی که دارای مجوز هستند و اختیار آنان در دست بخش خصوصی است و حدود ۶۰ نفر از برداشت کنندگان غیرمجاز اقدام به این کار کردند که اگر با آن ها برخورد نشود منجر به یک هرج و مرج و ناامنی در معادن استان خواهد شد و قطعاً سرمایه گذاری در معادن خراسان شمالی بسیار کاهش پیدا خواهد کرد.

شرکت بهره بردار معدن آلبلاغ چندین بار برای استقرار تیم حفاظتی منطقه، این موضوع را به مناقصه گذاشت اما شرکت های بومی شرایط حضور در آن را نداشتند و در نهایت یک شرکت مشهدی این وظیفه را بر عهده گرفت که اکنون ۷۰ نیروی بومی را به کار گرفته و مبادی ورودی معدن را کنترل می کند. شرکت بهره بردار باید اکتشاف مرحله دوم را به سرعت آغاز کند.

خریداران معدن آلبلاغ چه کسانی هستند؟

خریداران معدن آلبلاغ عمدتاً کسانی هستند که کارخانه فرآوری دارند؛ عمده آن ها در استان زنجان مستقرند زیرا زنجان حدود ۶۰ کارخانه فرآوری سرب و روی دارد. همچنین واسطه هایی در سطح شهرستان برداشت های غیر مجاز را خریداری می کنند و به استان دیگر می فرستند. امکان قطع دست دلالان وجود دارد اما نهادهای نظامی و انتظامی و نظارتی به وظایف قانونی خود عمل نکرده اند.

خریداران اصلی مواد معدنی آلبلاغ از سایر استان های کشور بودند اما در سطح استان دلالانی فعالیت داشتند. قیمت ماده معدنی بر اساس هر عیار ۳۵۰ هزار تومان است که با انجام محاسبات قیمت خریداری شده از خراسان شمالی در تن ۱۰ میلیون تومان در سر معدن است و در کارخانه حدود ۱۵ میلیون تومان به فروش می رسد که نشان از سود ۵۰ درصدی دلالان دارد.

سرنوشت آلبلاغ به کجا می رسد؟

مرحله مقدماتی مطالعه و اکتشاف معدن روی و سرب البلاغ اسفراین به اتمام رسیده و از تاریخ بیست و چهارم دی ماه مجوز اکتشاف تفصیلی صادر شده است و یک سال برای این امر فرصت تعیین شده؛ اما شرکت مد نظر به دلایلی مانند برودت هوا و ناامنی منطقه اکتشاف تفصیلی را به پس از عید نوروز موکول کرده است. طبق پیش بینی های انجام شده معدن آلبلاغ ۳ میلیون تن ذخیره دارد اما تا زمانی که ذخیره قطعی مشخص نشود نمی توان برای ایجاد کارخانه در اسفراین نظری داد. با این حال اگر پیش بینی کارشناسان درست باشد کارخانه تأسیس خواهد شد و به صورت مستقیم و غیرمستقیم برای ۵ هزار نفر اشتغالزایی ایجاد خواهد کرد. ۳ میلیون تن مواد معدنی می تواند پاسخگوی حداقل ۱۰ سال کارخانه باشد و پس از آن می توان با شناسایی معادن دیگر استان، کارخانه را فعال داشت.

آلبلاغ دارای مواد معدنی دیگری است؟

معدن آلبلاغ علاوه بر سرب و روی دارای موادی مانند طلا و نقره نیز است اما عیار آن بسیار پایین بوده و اکتشاف آن صرفه اقتصادی ندارد.

منطقه ای در خراسان شمالی که دارای فلز طلا باشد شناسایی شده اما در حدی نیست که بتوان نام معدن روی آن گذاشت لذا صرفه اقتصادی برای سرمایه گذاری ندارد.

قرارگاه خاتم می تواند آلبلاغ را در دست بگیرد؟

اکنون طبق قانون مدیریت معدن آلبلاغ در دست یک شرکت می باشد اما قرارگاه خاتم اعلام آمادگی کرده که ۲۵ هزار میلیارد تومان را در این منطقه و برای حل مشکلات ۴۰ کیلومتری اطراف معدن هزینه کند اما نیاز است ابتدا پروانه بهره برداری شرکت فعلی باطل شود که این نیازمند توافق با شرکت مذکور می باشد.

وضعیت کلی معادن استان چطور است؟

۲۷ ماده معدنی در استان داریم. در شهرستان گرمه معادنی وجود دارد که اکثراً به دلیل نوسانات ارزی تعطیل هستند زیرا سرمایه گذاران قدرت خرید ماشین آلات مورد نیاز را ندارند. در شهرستان راز و جرگلان نیز معادنی وجود دارد که پروانه بهره برداری نیز اخذ کرده اند و پتانسیل ۵۰۰ هزار تن ماده معدنی را را دارند که اکنون فعال بوده و در صنایع رنگ سازی استفاده می شوند.

معادن کوچک و بزرگ دیگری در استان وجود دارد که نیازمند حمایت بخش خصوصی و صنایع بزرگ استان هستند. مدیر عامل شرکت های بزرگ استان در این زمینه مسئول اند اما به وظیفه خود عمل نمی کنند. مدیرعامل صنایع بزرگ استان عموماً غیربومی و تهران نشین هستند و پول استان را در مناطق دیگر هزینه می کنند لذا دلسوزی برای خراسان شمالی اتفاق نمی افتد.

منبع:مهر